ضرورت تغییر رویکرد رسانهای در شرایط پیچیده؛ تمرکز بر «روندها» به جای «رویدادها»
در شرایطی که سرعت و پیچیدگی تحولات سیاسی و رسانهای بهطور بیسابقهای افزایش یافته، کارشناسان بر این باورند که تکیه بر روایت جزئی رویدادها نهتنها کارآمد نیست، بلکه میتواند به بیاعتمادی عمومی دامن بزند؛ از همین رو، تغییر رویکرد به سمت تبیین روندها و تصویر کلان، بهعنوان یک ضرورت راهبردی در حوزه اطلاعرسانی مطرح شده است.
متن خبر؛
به گزارش سرویس تحلیل سایت خبری عصرنما؛ در سالهای گذشته، ضعف در حوزه رسانهای همواره یکی از چالشهای جدی بوده است؛ ضعفی که در شرایط کنونی و بهویژه در بستر تحولات سیاسی و مذاکرات، به دلایل مختلفی تشدید شده است.
نخستین عامل، پیچیدگی، سرعت و ابهام بالای شرایط فعلی است. روند تحولات بهگونهای است که گاه در فاصله چند دقیقه، رخدادهایی جدید شکل میگیرد که میتواند تمامی معادلات پیشین را تغییر دهد. در چنین فضایی، ارائه تحلیلهای دقیق و مبتنی بر واقعیت درباره جزئیات رویدادها بسیار دشوار است و چهبسا موجب خدشهدار شدن اعتبار تحلیلگران و رسانهها شود. این وضعیت محدود به داخل کشور نیست و رسانههای خارجی نیز بارها اخباری منتشر کردهاند که ساعاتی بعد نادرستی یا ناقص بودن آنها مشخص شده است؛ بهویژه در موضوعاتی مانند جزئیات مذاکرات یا پیشنهادهای مطرحشده که اغلب بهصورت ناقص بازتاب مییابند.
دومین عامل، شرایطی است که میتوان آن را نوعی وضعیت جنگی توصیف کرد. در این فضا، کشور با تهدیداتی مواجه است که ماهیتی فراتر از یک تقابل متعارف دارند و ویژگیهایی مانند عملیاتهای پنهان و تروریستی در آنها برجسته است. چنین شرایطی علاوه بر ایجاد محدودیتهای امنیتی، موجب بروز برخی ناهماهنگیها و کاهش ارتباط مؤثر میان عرصه میدانی و رسانهای شده است.
سومین عامل نیز نقشآفرینی چهرههایی است که با اظهارات متناقض و متغیر، فضای رسانهای را دچار اختلال میکنند. این نوع رفتارها، که گاه بهعنوان بخشی از عملیات روانی قابل تحلیل است، باعث میشود اتکا به تمامی اظهارنظرها با تردید همراه باشد. تجربههای اخیر نیز نشان داده که قضاوتهای شتابزده در چنین فضایی میتواند به برداشتهای نادرست منجر شود.
با این حال، تداوم وضعیت فعلی نیز قابل دوام نیست؛ چراکه میتواند به تضعیف مرجعیت رسانهای داخلی و افزایش ابهام، بیاعتمادی و نارضایتی در میان افکار عمومی منجر شود؛ افکاری که مهمترین پشتوانه راهبردی کشور محسوب میشوند.
بر این اساس، یکی از راهکارهای مؤثر در شرایط کنونی، تغییر رویکرد اطلاعرسانی است. بهجای تمرکز بر جزئیات متغیر و ناپایدار رویدادها، لازم است مقامات و نهادهای مسئول، به تبیین کلیات، روندها و زمینههای تحولات بپردازند. چنین رویکردی میتواند به شکلگیری درک عمیقتر در جامعه کمک کرده و امکان تحلیل دقیقتر رویدادها را در چارچوبی روشنتر فراهم سازد.
